جایگاه و نقش مکتب‎خانه‌های سنتی در فرهنگ اسلامی شیعیان افغانستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری تاریخ اسلام

چکیده

یکی از نظام‌های مهم اجتماعی که در فرهنگ مردم اثرگزار است، نظام آموزشی است که علاوه بر انتقال میراث فرهنگی گذشته به نسل آینده، تغییرات مطلوبی را در شناخت، نگرش و در نهایت رفتار انسان ایجاد می‌کند. اولین نظام آموزشی بعد از ظهور‌اسلام در افغانستان، مکتب‌خانه‌های سنتی بودند که توسط عالمان دینی در مکانهای خاص مانند مساجد، حسینیه‌ها، منازل شخصی بر‌گزار می‌گردیدند، و به کودکان آموزش می‌دادند که بیشتر شامل قرآن کریم، بیان احکام و سواد خواندن و نوشتن می‌شد. براین اساس، مسالة پژوهش پیش رو عبارت است از بررسی جایگاه و نقش مکتب‌خانه‌های سنتی در فرهنگ اسلامی شیعیان افغانستان. این مقاله با بهره‌بری از منابع تاریخی و بایسته‎های روش تاریخ پژوهی و نیز پژوهش پیمایشی از طریق مصاحبه با افراد کارشناس و خبره به این سوال پاسخ داده است که جایگاه و نقش مکتب‌خانه‌های سنتی در فرهنگ اسلامی شیعیان افغانستان چگونه بوده است؟ این تحقیق با بهره بری از منابع مکتوب و احیانا مصاحبه با افراد خبره در مقام گردآوری و روش تحلیلی- توصیفی در مقام داوری به سامان می‎رسد. به نظر می‌رسد که مکتب‌خانه‌های سنتی در فرهنگ اسلامی شیعیان افغانستان دارای نقش و جایگاهی خاص است.

کلیدواژه‌ها