تغییرات و تحولات نیروهای اجتماعی و قشربندی‌های شیعیان افغانستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری اندیشه معاصرمسلمین جامعة المصطفی العالمیه

چکیده

این مقاله ساختار قدرت و قشربندی اجتماعی شیعیان افغانستان ـ به‌ویژه هزاره‌ها ـ را از دورهٔ نظام میرها در قرن نوزدهم تا دورهٔ جمهوریت بررسی می‎کند که تغییرات و تحولات نیروهای اجتماعی و قشربندی و داده‌های مقاله بر اساس منابع تاریخی، تعاریف جامعه‌شناختی قومیت و قشربندی، و مشاهدهٔ میدانی گردآوری شده است. یافته‌ها نشان می‎دهد که سلسله‌مراتب سنتی مبتنی بر مالکیت زمین و اقتدار مذهبی، پس از براندازی نظام میری به‌دست عبدالرحمان و سپس در جریان جهاد علیه شوروی و تأسیس نظام جمهوریت، بارها بازتولید و بازسازی شده است. نیروهای اجتماعی و قشربندی؛چنان‎که در دورهٔ جمهوریت، قشربندی شهری بر مذهب، سیاست و اقتصاد و قشربندی روستایی بر مذهب، زمین و پول استوار شد و تحرک اجتماعی شیعیان ـ چه در مسیر جهاد و مهاجرت و چه در مسیر تحصیل ـ به‌طور چشم‎گیری گسترش یافت.

کلیدواژه‌ها