تبارشناسی خشونت نهادینه: اسارت، بردگی و جنایات جنسی علیه هزاره‌ها در عصر امیر عبدالرحمان خان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

فارغ‌التحصیل سطح چهار مجتمع آموزش عالی فقه، جامعة المصطفی العالمیه

چکیده

دوران حکومت امیر عبدالرحمان خان یکی از تاریک‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر افغانستان از منظر نقض حقوق اقلیت‌های قومی و مذهبی به شمار می‌رود. مقاله حاضر با روش تحلیل اسنادی و با تکیه بر منابع دست اول تاریخی، به‌ویژه «سراج‌التواریخ» فیض‌محمد کاتب هزاره و اسناد رسمی بریتانیا به بررسی ابعاد مختلف اسارت، بردگی، تجاوز جنسی، شکنجه و فروش زنان و کودکان هزاره می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‎دهد که اعلامیه رسمی تکفیر که قرائت آن در نماز جمعه واجب شمرده شده بود، به‌همراه فرمان مباح بودن خون، مال و ناموس هزاره‌ها، زمینه مشروعیت‌یافتن غنیمت‌گیری، به بردگی‌کشیدن، خرید و فروش برده، تجاوز سیستماتیک و تشکیل حرم‌سراهای درباری را فراهم آورد. این اقدامات نه‌تنها توسط نظامیان، بلکه با مشارکت کارگزاران دولتی، روحانیون، قبایل کوچی و بازرگانان داخلی و خارجی انجام می‌گرفت و خزانه دولت نیز از این راه پر می‌شد. اسناد بریتانیا آمار دقیقی از اسارت‌های دسته‌جمعی و فروش یکی‌یکی زنان و کودکان ارائه می‌دهند. از دیگر پیامدهای این رویداد، شکنجه‌های وحشیانه، خودکشی دسته‌جمعی اسیران و فروش فرزندان به علت قحطی و گرسنگی بود. نتیجه آنکه تکفیر، به‌مثابه یک سازوکار قدرت، ابزاری برای حذف فیزیکی، اقتصادی و هویتی یک گروه قومی‑مذهبی و تأمین مالی دولت مرکزی گردید.

کلیدواژه‌ها