دکترای تاریخ اسلام و پژوهشگر همکار پژوهشگاه بینالمللی جامعة المصطفی العالمیة
چکیده
افغانستان محل ظهور حکومتهای مختلفی بوده است که در این میان، حکومت غوریان به خاطر محل ظهور آنان که از کوهستانهای هزارستان سر برآورده و حکومت تشکیل دادند، از اهمیت بیشتری برخوردار است. واکاوی عوامل گسترش نظام حکومتی غوریان با توجه به تهدیدهای که از سوی دیگر قدرتهای منطقه وجود داشت، از منظر تاریخ نگاری، از ضرورت خاصی برخوردار است. این پژوهش با روش تاریخی- تحلیلی، به بررسی اقدامات و عوامل گسترش حکومت غوریان پرداخته است. یافتههای تحقیق نشان میدهد آل شنسب که در نیمه اول قرن نخست، اسلام توأم با شیعی را اختیار کرد واز دست امام علیm منشور و لوا گرفت؛ قرنها حکومت محلی غور را در اختیار داشت و بعد از ساقط کردن غزنویان حکومت مستقل و قدرتمند را بنا نهاد. عامل مهم در پایداری و گسترش نظام حکومتی غوریان، موقعیت جغرافیایی و سوقالجیشی غور و سرزمین هزارستان بوده است. عدالتخواهی حاکمان غوری از دیگر مؤلفههای حکومت آنان است که در پایداری و گسترش حکومت آنان اثرگذار بوده است، چنانکه حضور عالمان و دانشمندان در دربار غوریان و نیروی انسانی متعهد و بهرهگیری از اسلحههای محلی خودشان از دیگر عوامل توسعه و پایداری حکومت آنان به حساب میآید.